Demir, nikel, kobalt vb. metalleri manyetik alan sağlayarak kendisine çekebilen araçlara mıknatıs denir. Mıknatıslar kuzey ve güney şeklinde iki kutuba bölünmüşlerdir. İki mıknatısın aynı kutupları birbirlerini iterken zıt kutuplar birbirlerini çekerler.
Doğal mıknatısa ya da mıknatıs taşına manyetit adı verilir. Kimyasal bakımdan bu madde, formülü Fe3O4 olan bir demir oksididir. Manyetitler bazik kayalarda (bazaltlar) bulunur ve yerküre yüzeyinde dağlar oluşturur. Manyetitler, siyah renkte ve siyah tozludur. Basit mıknatıslar manyetit olabileceği gibi, neomdiyum gibi yapay mıknatıs şeklinde de olabilirler. Yapıları çok değişik ama genellikle temel maddesi demir olan yapay mıknatısların, XII. yy.’dan önce Avrupa bilinmediği sanılmaktadır. Günümüzde kullanılan mıknatısların hemen hemen hepsi bu türdendir, çünkü bunlara istenen kullanımlara uygun biçim verilebilir ve iyi bir kararlılıkla doğal mıknatıslarınkinden çok daha güçlü bir mıknatıslanma kazandırılabilir.
Manyetiklik kuvvetini elektrik akımı ile sağlayan mıknatıslara elektromıknatıs denir. Elektromıknatıs, her iki tarafından elektrik akımı verilen, üzerine bobinler sarılmış demir çubuktur. Elektromıknatıslar genellike ağır demirleri kaldırırken elektromıknatıslı vinçler tarafından kullanılır. Ayrıca ziller, elektrik motorları, uzaktan kumanda düzenekleri, alarmlar ve telgraflarda da kullanılır.