Van de Graaff jeneratörü 1929 yılında fizikçi Robert Jemison Van de Graaff tarafından geliştirilmiştir. Van de Graaff jeneratörleri basit bir sürtünme sistemi sayesinde çok yüksek miktarda statik elektrik üretir. Modern bir Van de Graaff jeneratörü ile 5 milyon voltluk elektrik elde edilebilir.

Van de Graaff Jeneratörleri atom parçacıklarıyla ilgili alanlarda; özellikle proton veya elektron hızlandırılması, temel tıp araştırmaları ve tedavileri, gıda ve sağlık ürünlerinin sterilizasyonu, titreşimle elektrik üreten dinamolar, plastiklerin polimer hale getirilmesi gibi birçok alanda kullanılır.

Çalışma Prensibi

Van de Graaff jeneratörlerinde; bir ana gövde, yalıtkan bir kemer, iki metal makara, içi boş bir metal küre, bir toplama elektrotu ve bir de topraklama elektrotu bulunur.

Ana gövdenin altında ve üstünde birer adet makara vardır. Bu makaralar yalıtkan bir kemer vasıtasıyla birbirlerine bağlanarak bir kasnak oluşturur. Bir metal küreye bağlı olan toplama elektrotu üst makarayla temas edecek şekilde ana gövdenin üstünde yer alır.

Van de Graaff Jeneratörü tamamen sürtünmeye dayalı bir sistemdir. Bir kol veya elektrik motoru tarafından döndürülen kasnak sayesinde yalıtkan kemer toplayıcı elektrota sürtünür. Sürtünme sayesinde statik elektrik ortaya çıkar ve metal kürede birikir. Metel küreye dokunulduğunda elektrik çarpar. Voltajı ne kadar yüksek olursa olsun üretilen enerji statik elektrik olduğu için ölüm tehlikesi yoktur. Biriken elektriğin gücü ve miktarı dönen kasnağın dönme hızına, zamana ve malzemelerin büyüklüğüne göre değişebilir.